Νέα‎ > ‎

Πρώτο Παγκόσμιο Συνέδριο για την Ελληνική Στέβια

αναρτήθηκε στις 6 Μαρ 2013, 1:19 μ.μ. από το χρήστη Κωνσταντίνος Πεπονάκης   [ ενημερώθηκε 6 Μαρ 2013, 2:02 μ.μ. ]

Αν και δε σχετίζεται με το κύριο αντικείμενο ενδιαφέροντος μου, τις υδροπονικές καλλιέργειας, η στέβια αποτελεί μία εναλλακτική καλλιέργεια με πραγματικές προοπτικές στη διεθνή αγορά και τη μόνη από τις εναλλακτικές καλλιέργειες που έχει πραγματοποιηθεί έρευνα στην Ελλάδα και ο αγρότης, όταν φτάσουμε στο σημείο να γίνουν εμπορικές καλλιέργειες στην Ελλάδα δεν θα πάει στα τυφλά. Μέχρι να μπορέσει φυσικά να καλλιεργηθεί εμπορικά χρειάζεται να γίνουν κάποια βήματα ακόμη για την οργάνωση της αγοράς, ωστόσο το ενδιαφέρον φαίνεται να είναι μεγάλο και τα επόμενα χρόνια πιθανόν να την έχουμε και στην Ελλάδα. Το κείμενο αυτό βασίζεται κατά κύριο λόγω στα όσα ειπώθηκαν στη διάρκεια το συνεδρίου.


Πρώτο Παγκόσμιο Συνέδριο για την Ελληνική Στέβια

Στις 1-3 Μαρτίου 2013 πραγματοποιήθηκε το Πρώτο Παγκόσμιο Συνέδριο για την Ελληνική Στέβια όπου παρουσιάστηκαν διεξοδικά οι παγκόσμιες τάσεις και οι προοπτικές καλλιέργειας της στέβιας στην Ελλάδα. Οι ομιλητές ήταν Έλληνες ερευνητές, όπως και ερευνητές από Βουλγαρία και Τουρκία, πολιτικοί τόσο από Ελλάδα, όσο και από Αλβανία και Σερβία, εκπρόσωποι διεθνών οργανισμών σχετικών με τη στέβια και άλλοι.

Μεταξύ αυτών αξίζει να αναφερθούν: η κα Maria Teresa Scardigli Διευθύνουσα Σύμβουλος, Διεθνής Ένωση Στέβιας, Βέλγιο, η κα Ozlem Yesil Celiktas Καθηγήτρια, Τμήμα Βιομηχανολογίας, Πανεπιστήμιο Ege, Τουρκία, η κα Mariella Alfonsi Badouvas, Εργοστάσιο NL Stevia, Παραγουάη, ο κ. Sourabh Agarwal, Πρόεδρος της “Ινδικής Ένωσης Στεβια”, Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της Stevia Biotech Pvt. Ltd, ο κ. Dimitar Dimtrov, Πρύτανης, Πανεπιστήμιο Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης, Βουλγαρία ο κ. Ιωάννης Κυριαζής, Παθολόγος – Διαβητολόγος, Δ/ντής Ε.Σ.Υ., Μέλος Δ.Σ., Ελληνική Διαβητολογική Εταιρεία, ο κ. Θεόδωρος ΕμπεσλίδηςMD, Σύμβουλος Οφθαλμίατρος, Leicester Royal Infirmary, Ηνωμένο Βασίλειο, ο κ.Παντολέων Σκάγιαννης, Καθηγητής, Τμ. Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας & Περιφερειακής Ανάπτυξης, Κοσμήτορας Πολυτεχνικής Σχολής Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και η κα Κωνσταντίνα Τζιά, Καθηγήτρια, Τμήμα Χημικών Μηχανικών, Εργαστήριο Χημείας & Τεχνολογίας Τροφίμων, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο και πολλοί άλλοι.

Το συνέδριο μεταδόθηκε ζωντανά από το MyCityNet.gr και μπορείτε να παρακολουθήσετε τις εργασίες του συνεδρίου κατά την πρώτη μαγνητοσκοπημένες ακολουθώντας τον παρακάτω σύνδεσμο.

1ηημέρα


Εργασίες συνεδρίου

Η στέβια (Steviarebaudiana bertoni) είναι φυτό προερχόμενο από την Παραγουάη, όπου παραδοσιακά χρησιμοποιούνταν ως φυσικό γλυκαντικό. Οι γλυκαντικές ουσίες που παράγει η στέβια είναι οι γλυκοζίτες στεβιοσίδη και η ρεμπαντουοσίδη, οι οποίοι είναι 200-400 φορές πιο γλυκές από τη ζάχαρη, ενώ παρουσιάζουν το πλεονέκτημα ότι δεν περιέχουν θερμίδες.

Προοπτικές

Τον 20ο αιώνα εμφανίστηκε και στο δυτικό κόσμο, όπου όμως η χρήση της δεν εξαπλώθηκε σημαντικά. Οι Ιάπωνες χρησιμοποιούν τα προϊόντα στέβιας από το 1950 και σήμερα είναι οι μεγαλύτεροι καταναλωτές παγκοσμίως. Λόγω της φυσικής προέλευσης της στεβιοσίδης και της μηδενικής θερμιδικής της αξίας, σε συνδυασμό με τις πρόσφατες εγκρίσεις χρήσης στις ΗΠΑ, το 2008 και στην Ε.Ε. το 2011, αναμένεται να χρησιμοποιηθεί ευρέως σε προϊόντα light και προϊόντα που στοχεύουν σε ειδικές ομάδες, όπως οι διαβητικοί, αντικαθιστώντας την ασπαρτάμη και άλλες συνθετικές γλυκαντικές ουσίες. Στα πλεονεκτήματα της στεβιοσίδης προσμετράτε και η χημική της σταθερότητα μέχρι τους 200oC, που της επιτρέπει της χρήση της και στη μαγειρική και σε ψημένα προϊόντα. Αναφέρθηκε επίσης από τους ομιλητές η προοπτική χρήσης της στεβιοσίδης σε πρόσμιξη με ζάχαρη για δημιουργία από τις βιομηχανίες ζάχαρης προϊόντος ζάχαρης με μειωμένες θερμίδες.

Σήμερα παγκοσμίως καλλιεργούνται 2.500.000 στρέμματα, εκ των οποίων τα 200.000 στρέμματα καλλιεργούνται στην Κίνα, την πρώτη σήμερα σε παραγωγή στέβιας. Οι εκτιμήσεις που γίνονται για κάλυψη της παγκόσμιας ζήτησης είναι ότι θα απαιτηθούν 8 – 8,5 εκ στρέμματα. Χαρακτηριστικό της τάσης που υπάρχει είναι ότι το 2012 παρουσιάστηκαν 1000 νέοι κωδικοί προϊόντων που χρησιμοποιούσαν τη στέβια, αύξηση 80% σε σχέση με το 2011, με το 50% αυτών να προέρχεται από την Ε.Ε. Η τιμή της στεβιοζάχαρης αναφέρθηκε ότι σήμερα κυμαίνεται στα €30 – 150, ανάλογα με την ποιότητα.

Προκλήσεις

Στις προκλήσεις που έχει να αντιμετωπίσει η στέβια είναι το ελλιπές ακόμα νομοθετικό πλαίσιο σχετικά με τις χρήσεις της και τη σήμανση των προϊόντων και ότι μέχρι σήμερα δεν υπάρχουν εγκεκριμένα φυτοπροστατευτικά προϊόντα. Μία άλλη πρόκληση για την επέκταση της στέβιας είναι στο κομμάτι της τεχνολογίας τροφίμων. Λόγω του ότι η στεβιοσίδη είναι 200-400 φορές πιο γλυκιά από τη ζάχαρη είναι δύσκολο να την αντικαταστήσει σε προϊόντα όπου ο όγκος της ζάχαρης επηρεάζει την υφή και τον όγκο του τελικού προϊόντος.

Στην Ευρώπη η καλλιέργεια της είναι περιορισμένη με μικρές εκτάσεις στη Γαλλία. Στον τομέα της μεταποίησης δεν υπάρχει στην Ευρώπη εργοστάσιο εκχύλισης στεβιοσίδης, ωστόσο σημαντικό είναι ότι η καλλιέργεια μπορεί να είναι ανεξάρτητη της θέσης του εργοστασίου εκχύλισης στεβιοσίδης.

Από πλευράς του Γενικού Γραμματέα του ΥΠΑΑΤ, κ. Δημήτρη Μελά, αναφέρθηκε η προσπάθεια του Υπουργείου να ενταχθεί η καλλιέργεια της στέβιας στο Παράρτημα Ι των επιδοτούμενων καλλιεργειών ενόψει της επερχόμενης αναθεώρησης του και η ένταξη των μονάδων μεταποίησης στέβιας στις επιδοτούμενες από τον Αναπτυξιακό Νόμο δράσεις.

Η καλλιέργεια

Η στέβια είναι ποώδες φυτό με επιφανειακό ριζικό σύστημα. Αυτό την κάνει ευπαθή στους ισχυρούς ανέμους και επιβάλλει την πραγματοποίηση τακτικών αρδεύσεων. Οι ετήσιες απαιτήσεις της καλλιέργειας είναι 700-800mm. Σε πειράματα αγρού εκτιμήθηκε ότι στην Ελλάδα έχει λίγο περισσότερες ανάγκες ότι το βαμβάκι. Σε συνθήκες μικρής ημέρας ανθίζει. Αντέχει σε θερμοκρασίες από -5oC έως 41oC, με βέλτιστο εύρος θερμοκρασιών 15 – 30οC. Όπου οι συνθήκες το επιτρέπουν καλλιεργείται ως πολυετές φυτό, δίνοντας σταθερή παραγωγή για 4 χρόνια. Σε ψυχρότερα κλίματα, όπου δεν μπορεί να επιβιώσει το χειμώνα, καλλιεργείται ως ετήσιο.

Η φύτευση γίνεται σε πυκνότητα 6.000 – 8.000 φυτών/στρέμμα. Πρόβλημα είναι η χαμηλή φυτρωτικότητα του σπόρου καθώς στην περίπτωση των ακαθάριστων σπόρων η φυτρωτικότητα είναι μόλις 5-10%, ενώ αν γίνει διαλογή του σπόρου αυτή φτάνει το 65-85%. Η χαμηλή φυτρωτικότητα, σε συνδιασμό με το μικρό μέγεθος του σπόρου (500-600 σπόροι/g ακαθάριστοι, 2000-2500 σπόροι/g καθαρισμένοι), κάνει δύσκολη την απευθείας σπορά και προτιμότερη τη μεταφύτευση σπορόφυτων.

Η αναμενόμενη παραγωγή υπό ελληνικές συνθήκες είναι 200 – 400 κιλά ξηρά φύλλα, φτάνοντας σε εξαιρετικές περιπτώσεις τα 500 κιλά. Η τιμή των ξηρών φύλλων είναι 1-1,5 /κιλό. Το κόστος παραγωγής κυμαίνεται στα 400-500 €/στρ. στην περίπτωση της ετήσιας καλλιέργειας, όπου το 60% του κόστους είναι το κόστος του πολλαπλασιαστικού υλικού. Στην περίπτωση της πολυετούς καλλιέργειας το κόστος αυτό κατανέμεται σε 4 έτη, μειώνοντας σημαντικά έτσι το κόστος παραγωγής.

Στην περίπτωση της πολυετούς παραγωγής κατά τον πρώτο χρόνο γίνεται μία συγκομιδή, ενώ τις επόμενες χρονιές δύο συγκομιδές κατ' έτος με κοπή στα 5 cm από το έδαφος. Το βέλτιστο σημείο συγκομιδής είναι 1-2 ημέρες μετά την έναρξη της άνθισης, οπότε και παρατηρείται η μέγιστη συγκέντρωση γλυκοζιτών.

Για την αποξήρανση των φύλλων μπορούν να χρησιμοποιηθούν οι μέθοδοι που χρησιμοποιούνταν και για την αποξήρανση των καπνών τύπου Barley, ωστόσο την καλύτερη ποιότητα παίρνουμε όταν η αποξήρανση γίνει με τη μέθοδο των μικροκυμάτων υπό κενό.

Έρευνα

Η στέβια είναι η μόνη καλλιέργεια από τις παρουσιαζόμενες ως εναλλακτικές καλλιέργειες που έχει πραγματοποιηθεί οργανωμένη έρευνα σε πειραματικούς και πιλοτικούς αγρούς επί σειρά ετών, με αποτέλεσμα να υπάρχουν ήδη αξιόπιστα στοιχεία για τη καλλιέργεια της και τις αναμενόμενες αποδόσεις στον ελλαδικό χώρο.

Η έρευνα αφορά όλο το φάσμα της παραγωγής και εκχύλισης, ξεκινώντας από τον καθαρισμό και την κουφετοποίηση του σπόρου, διαδικασία για την οποία έχει κατατεθεί σχετική ευρεσιτεχνία από τον κ. Ηλία Τσαμπαρδούκα, την παραγωγή σπορόφυτων, την καλλιέργεια (αποστάσεις φύτευσης, καταπολέμηση ζιζανίων, πιλοτικές καλλιέργειες, αξιολόγηση ποικιλιών) και την εκχύλιση της στεβιοσίδης, όπου έχει αναπτυχθεί από το ΤΕΙ Λάρισας και μέθοδος εκχύλισης χωρίς χρήση χημικών διαλυτών.

Οι σχετικές έρευνες έχουν διεξαχθεί από το ΕΘΙΑΓΕ, το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας (Καθηγητής Πέτρος Λόλας), το ΚΕΤΕΑΘ κ.α.

Περισσότερα για τη στέβια

Οδηγόςτου Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης καιΤροφίμων

Αποδεικτικάπειράματα και οικονομικότητα του είδουςστέβια (Stevia rebaudiana) ως καινοτόμοςεναλλακτική καλλιέργεια –τρόφιμο στηνΕλλάδα – Τελική έκθεση



Comments